Sažetak
ADOS-2 jedan je od najčešće korištenih opservacijskih instrumenata u procjeni simptoma iz spektra autizma. Iako može biti vrijedan dio dijagnostičkog procesa, njegova interpretacija zahtijeva oprez kod pacijenata sa složenom kliničkom slikom u odrasloj dobi, ali i dječjoj. Oprez je posebno važan kada ADOS-2 upotrebljavaju stručnjaci koji nemaju šira klinička znanja, poput socijalnih pedagoga, logopeda i edukacijskih rehabilitatora, zbog čega je nužna integracija nalaza sa psihološkim i psihijatrijskim aspektima procjene. Pozitivan ADOS-2 nalaz nije sam po sebi dovoljan za dijagnozu autizma kao što ni negativan nalaz ne isključuje autizam, osobito u osoba s razvijenim kompenzacijskim strategijama, urednim intelektualnim funkcioniranjem ili atipičnom kliničkom slikom. Cilj je ovoga prikaza istaknuti ograničenja protokola ADOS-2 u diferencijalnoj dijagnostici autizma u odnosu na druga stanja. U izlaganju su prikazana četiri klinička slučaja u kojima je odnos između ADOS-2 nalaza i kliničke slike bio dijagnostički netočan. Prikazani su slučajevi graničnog poremećaja ličnosti, psihotičnosti i izbjegavajućeg poremećaja ličnosti koji su interpretirani kao autizam, kao i slučaj pacijentice s autizmom, neuropsihološkim kontinuitetom teškoća i nalazima prisutnima od najranije dobi kod koje ADOS- 2 nije detektirao autizam. Prikazani slučajevi naglašavaju da se ADOS-2 ne smije upotrebljavati kao samostalan dijagnostički dokaz, nego kao dio šire multidisciplinarne procjene te je preporuka napraviti neuropsihološku procjenu i psihijatrijski pregled te prema potrebi neurološku obradu, a ako ostane nejasnoća ADOS-2, ali ADOS-2 nikako ne bi trebao biti prva obrada. Diferencijalna dijagnostika autizma mora uključivati detaljnu razvojnu anamnezu, heteroanamnestičke podatke, školsku i medicinsku dokumentaciju, procjenu ličnosti, psihopatologije, intelektualnog i neuropsihološkopg profila (pažnja, verbalne i nevebalne sposobnosti, različite vrste pamćenja, izvršne funkcije, govorno-jezične sposobnosti, brzina obrade informacija, motorička brzina, perceptivne funkcije). Takav pristup smanjuje rizik od lažno pozitivnih i lažno negativnih zaključaka te omogućuje preciznije razlikovanje autizma od stanja koja imaju problema sa socijalnom kognicijom.
